بررسی اسباب پیدایش مناظرات میان ابوبکر خوارزمی و بدیع‌الزمان همدانی

بحث في مجلة زبان و ادبیات عربی جامعة الفردوسي مشهد - https://jall.um.ac.ir/


یکی از پدیده‌های ادبی قرن چهارم، مناظرات ادبی است که میان ادبای بزرگ آن دوران برپا می‌شد و مناظرات خوارزمی (۳۲۳-۳۸۳ق) و بدیع‌الزمان (۳۵۸-۳۹۸هـ.ق) از مشهورترین آن‌ها به شمار می‌آید. خوارزمی که ادیب پرآوازه نیشابور بود مورد حسادت جمعی از علما و بزرگان آن عصر قرار گرفت و آنان با توطئه‌چینی، بدیع‌الزمان را تطمیع کرده و از این طریق به صف‌آرائی ادبی در مقابل خوارزمی پرداختند. پژوهش حاضر در تلاش است تا با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به شعر این دو ادیب و همچنین روایات مورخانی که شاهد این ماجرا بودند، عوامل بروز مناظرات میان آن دو را تبیین نماید. نتایج اولیه حاکی از آن است که در پیدایش این مناظرات زمینه‌های ذاتی، مذهبی، علمی و سیاسی نقش به‌سزائی داشته، به گونه‌ای که تقابل روحیات متناقض اخلاقی و شخصیتی دو طرف مناظره باعث پیدایش زمینه ذاتی گردید و هم‌چنین اختلاف مذهب آن دو در پیدایش و استمرار مناظره تأثیرگذار بود. تلاش برای دستیابی به جایگاه علمی والا از جانب رقیب، زمینه علمی این مناظرات را فراهم آورد و درگیری خوارزمی با سیاست‌مداران و رجال برجسته و هم‌چنین حسادت آن‌ها نسبت به وی، بر این دسیسه‌چینی افزود که نتیجه آن شکست خوارزمی در برابر بدیع‌الزمان بود.

الباحثون: عبدالباسط عرب یوسف آبادی
نوعية البحث: بحث في مجلة زبان و ادبیات عربی جامعة الفردوسي مشهد - https://jall.um.ac.ir/
الرمز الأصلي: 90 الدراسات الأدبية
الرموز الفرعية: 96-الأدب المقارن . 96ت- الموازنة
الرابط

error: هذا الموضوع مسدود