بازتاب «سنت» و «تجدد» در قصرالشوق نجيب محفوظ

بحث في مجلة نقد ادب معاصر عربي جامعة يزد - http://mcal.yazd.ac.ir


چکیده
مصر، با تمدنی چند هزار ساله و سنت­های ریشه­ دار در پایان سده­ ی 18، به دنبال حمله­ ی ناپلئون با تمدن نوین اروپایی آشنا شد. این آشنایی، مقدمه ­ی رویارویی «سنت» و «تجدد» را در این کشور فراهم کرد. بازتاب تحولات اجتماعی، سیاسی و فرهنگیِ حاصل از این رویارویی را می­توان در آثار داستانی معاصر مصر بررسی کرد. قصرالشوق نجیب محفوظ، به عنوان دومین رمان از مجموعه­ ی سه­ گانه، داستانی است که می­توان پیامدهای حاصل از جدال سنت و مدرنیته را در آن کاوید. تقابل مردسالاری و حضور و حقوق زن در اجتماع، بحران هویت و سرگشتگی روشنفکر، غرب­گرایی،آزادی فردی و تقابل علم و دین، پیامدهایی هستند که در پژوهش حاضر به آن پرداخته شده است. براین اساس، تضادهای روحی کمال، به عنوان روشنفکر جامعه که به صورت تقابل طبقه­ ی متوسط و اشراف، عقل و عشق، دنیای واقعی و آرمان­ها، علم اروپایی و دین اسلام بروز می­یابد، نتیجه­ی تقابل استبداد (سنت) و استعمار (تجدد) در مصر است و انحراف اخلاقی، پوچ ­گرایی و بی­ معنایی زندگی، پیامد منفی این تقابل در زندگی روشنفکرانی چون اوست. غرب­گرایی، کمال و خانواده­ی شداد را در برزخ سنت و تجدد گرفتار کرده است. پیشرفت آزادی فردی و حقوق زن از نتایج مثبت تجدد در قصرالشوق نسبت به  بین­ القصرین است. علم اروپایی می­ کوشد خود را جایگزین اندیشه­ های سنتی دینی سازد و تا حدی هم موفق می­شود.

الباحثون: سعيد حسام پور/ حسين کياني/ مدينه کرمي
نوعية البحث: بحث في مجلة نقد ادب معاصر عربي جامعة يزد - http://mcal.yazd.ac.ir
الرمز الأصلي: 90 الدراسات الأدبية
الرموز الفرعية: 91-النقد الأدبي 96-الأدب المقارن
الرابط

error: Content is protected !!